Borstamputaties werden al eeuwen geleden uitgevoerd en toch kunnen we er nog steeds moeilijk over praten.

Perfecte leeftijd voor partner
Vrijgevige mensen worden als meer aantrekkelijk aanzien

Bron https://theconversation.com/mastectomies-have-been-performed-for-over-500-years-yet-we-still-cant-talk-about-them-144132

In het midden van de 17e eeuw vond mevrouw Townsend een knobbel in haar borst. Bij de diagnose borstkanker door een plaatselijke arts onderging ze een borstamputatie zonder verdoving – een pijnlijke procedure.

Haar moed maakte indruk op de mannelijke chirurgen die zich hadden verzameld om naar de operatie te kijken. Een van hen merkte op dat hij ‘had gelezen dat vrouwen meer zouden verdragen dan mannen, maar geloofde het’ tot nu toe ‘niet. Ze bleven een aantal dagen in de stad om haar wond te inspecteren en te zien hoe die genas. Hierna verdwijnt mevrouw Townsend uit het historische record. Er is geen nieuws over hoe ze zich voelde over haar veranderde lichaam, of hoe anderen reageerden op haar “eenborstige status”.

Hoewel veel van de ervaring van mevrouw Townsend genadig buitenaards is, is de stilte rond haar post-mastectomie-ervaring griezelig bekend. Elk jaar krijgen 55.000 vrouwen in het VK de diagnose borstkanker, en tot 40% zal ervoor kiezen om een ​​borstamputatie te ondergaan. Mastectomiepatiënten krijgen routinematig een chirurgische vervanging van het borstweefsel aangeboden, hetzij met zoutoplossing of siliconenimplantaten, een weefseltransplantatie van elders op het lichaam, of een combinatie van beide.

Alanne Skuse, Lecturer in English Literature, University of Reading schreef een bijdrage over borstamputaties (mastectomie) over de eeuwen heen en hoe dit nog steeds impact heeft op het zelfbeeld van vrouwen maar nog vaak zo moeilijk bespreekbaar is.

Wederopbouw is een belangrijk onderdeel van het herstel van veel vrouwen. Toch is het niet zonder problemen: 18% van de patiënten keert terug naar het ziekenhuis met postoperatieve complicaties zoals infectie. Dit, samen met andere factoren, zoals werkloosheid en onvoldoende inkomen in de VK, betekent dat ongeveer 70% van de patiënten reconstructieve chirurgie afwijst.

Ondanks deze cijfers is de aanblik van lichamen met één of geen borsten in de media nog steeds zeldzaam. Ondervertegenwoordiging is een veelvoorkomend probleem voor mensen met zichtbare lichamelijke verschillen. Maar voor patiënten met borstamputatie kan dit bijzonder acuut zijn: studies tonen aan dat borstreconstructie vaak wordt gepresenteerd als een normaal en noodzakelijk onderdeel van het herstel van lichamelijke “heelheid”.

Hoe komt het dat  borstkanker en borstamputatie en de effecten ervan zo moeilijk bespreekbaar zijn gemaakt in de geschiedenis vraagt Skuse zich af ?

De geschiedenis suggereert dat onze angst voor kanker diep geworteld is. De ziekte werd voor het eerst geregistreerd in het oude Griekenland, waar de neiging om het lichaam van de patiënt vast te grijpen ervoor zorgde dat het werd vernoemd naar de krab (in het Engels cancer), Karkinos in het Grieks. In het Europa van de Middeleeuwen en de Renaissance geloofden artsen dat kanker werd veroorzaakt door een opeenhoping van trage melancholische humeuren in het getroffen deel, die zich gedroeg als een parasitaire worm of een “knagende wolf” in de manier waarop hij zijn slachtoffers verslond. Wanhopige patiënten legden rauw vlees op het kankergebied in de hoop dat de ziekte het vlees zou eten en niet hun lichaam.

Kanker werd in de eerste plaats beschouwd als de ziekte van een vrouw. Terwijl artsen af ​​en toe testiculaire of huidkanker diagnosticeerden, waren interne kankers onmogelijk te lokaliseren bij levende patiënten en hadden ze vaak symptomen die vergelijkbaar waren met infectieziekten die in die periode wijdverbreid waren. Kankers van het vrouwelijke voortplantingssysteem waren iets gemakkelijker te diagnosticeren met lichamelijk onderzoek, maar de overgrote meerderheid van alle gediagnosticeerde kankers zat in de borsten.

Artsen waren het er toen over eens dat “waar iemand kanker heeft, waar dan ook, twintig % kanker in hun borsten had”. Artsen merkten op dat postmenopauzale vrouwen de meeste kans hadden om aan kanker te lijden, en concludeerden dat vrouwen na het stoppen van de menstruatie kwetsbaar waren voor een opeenhoping van slecht humeur of vocht in de baarmoeder. Deze giftige cocktail kon niet uit het lichaam worden verdreven en werd, zo meenden ze, rechtstreeks naar de borsten getransporteerd via een speciale (nu bekend dat deze niet bestaat) ader.

Hoewel medicijnen van kwik en arseen zouden kunnen worden geprobeerd, was de gruwelijke behandeling van borstamputatie het enige effectieve behandelingsmiddel. Deze procedure werd voor het eerst beschreven in middeleeuwse teksten en stamt waarschijnlijk uit de oudheid, maar is jarenlang niet geregistreerd. Tegen de 17e eeuw begonnen chirurgen – aangemoedigd door hun ervaring met het amputeren van ledematen op Europese slagvelden – meer borstamputaties uit te voeren en op te nemen.

Pentekening uit de 20e eeuw naar een gravure, 1603. © Wellcome Collection, CC BY-SA
Historische borstamputatie

Op basis van krantenrapporten, dagboeken en doktershandboeken kunnen we speculeren dat er in de 17e eeuw misschien wel tien of twintig borstamputaties per jaar plaatsvonden, en aanzienlijk meer in de jaren 1700.

Het sterftecijfer bij deze operaties is moeilijk te berekenen. We weten dat voor Daniel Turner, een bekwaam 17e-eeuwse chirurg, bijna 30% van de patiënten die hij aan tumoren had geopereerd, stierf onder zijn hoede. Aangezien de meeste van die operaties aanzienlijk minder ingrijpend zouden zijn geweest dan borstamputatie, moet de overlevingskans van vrouwen bij wie een borst wordt verwijderd aanzienlijk minder dan 50% zijn geweest.

Hoewel borstamputatie een gevestigde procedure was, werden de effecten ervan nauwelijks buiten medische teksten besproken. De enige plaats waar een “eenborstige” vrouw zich voor kon stellen, was de exotische figuur van de Amazone, die in reisboeken en geschiedenissen wordt vermeld als levend in groepen die uitsluitend uit vrouwen bestaan. Ze had zichzelf een borst afgesneden vertelt de legende om beter te kunnen schieten met boog en pijl.

Toen deze krijgsvrouwen echter in filmdrama’s verschenen, deden ze dat met ‘normale’ lichamen. Acteurs (meestal mannen) imiteerden allerlei soorten handicaps en weerspiegelden een cultuur waarin lichamelijke verschillen sterk, zij het vaak negatief, vertegenwoordigd waren in ballades, volksverhalen en voorstellingen. Maar ze hebben nooit een eenborstige vrouw nagebootst.

In de patriarchale Renaissance-samenleving is deze terughoudendheid logisch. De primaire rol van vrouwen werd gezien als echtgenotes en moeders. Door hun waargenomen seksuele aantrekkelijkheid en hun vermogen om borstvoeding te geven te bedreigen, verdreef borstamputatie vrouwen van deze rol. Vrouwenstemmen werden niet opgenomen en mannelijke schrijvers misten een raamwerk om over vrouwenlichamen te praten die zich niet concentreerden op hun seksuele en reproductieve waarde.

Hetzelfde zou vandaag niet waar moeten zijn. Toch is in moderne discussies over kanker meer nodig dan we uit de geschiedenis kunnen beseffen. Zowel artsen als wetenschappers hebben de dominantie opgemerkt van strijdlustige metaforen voor de behandeling van kanker, in een kater vanwege de karakterisering ervan als een vijandige krab, worm of wolf. En het ontbreekt ons nog steeds aan positieve taal om te praten over vrouwen met of zonder borsten, buiten de gemeenplaatsen van “overlevende van kanker”.

De onzichtbaarheid van het niet-gereconstrueerde lichaam na de borstamputatie bewijst dat de borst als symbool van reproductie nog steeds het belangrijkst is. In deze arena lijkt het erop dat vrouwen nog steeds eerst echtgenotes zijn en dan pas moeders.

Kanker kan ingrijpende gevolgen hebben op verschillende domeinen van het leven, ook op het vlak van seksualiteit en intimiteit. Wanneer de diagnose „kanker” wordt gesteld, denkt men eerst en vooral aan overleven. De gevolgen die kanker voor het seksuele leven zal hebben, zijn op dat moment nog niet aan de orde.Toch zal men vaak ervaren dat het seksueel functioneren en de seksualiteitsbeleving tijdens en na de behandeling veranderd zijn. Wanneer iemand na een bepaalde periode opnieuw behoefte krijgt aan seksueel contact, is het soms niet eenvoudig de draad terug op te nemen.Kankerpatiënten worden vaak niet of onvoldoende ingelicht over de gevolgen van de ziekte en de behandeling op hun seksualiteit. Zelf hebben ze ook moeite om dit onderwerp ter sprake te brengen bij hun arts.

In de scriptie van Wijhe, R.M.R van de Utrecht University Faculty of Humanities Theses lees je meer over de vrouwenhulpverlening in Nederland na de behandeling van borstkanker. Leer hier verder

Bronnen

https://theconversation.com/mastectomies-have-been-performed-for-over-500-years-yet-we-still-cant-talk-about-them-144132

https://www.researchgate.net/profile/Els_Elaut/publication/293670861_Seksualiteit_bij_een_oncologische_diagnose/links/5739a07d08ae9f741b2c6e8b.pdf

© De copyrights van de hier weergegeven tekst(en)/foto's rusten bij de oorspronkelijke auteur(s). Geen overname tenzij met toestemming van de oorspronkelijke auteur(s). Vermelding op deze website is enkel om educatieve en/of wetenschappelijke redenen (onderwijsdoeleinden). Deze website is niet commercieel, bevat geen reclame en heeft geen inkomsten. Onderaan de informatie vindt u telkens zoveel mogelijk de originele bronnen voorzover ons bekend. Inden er auteursrechterlijke of privacyschendingen zijn, zijn die onvrijwillig door onbekendheid/onwetendheid en niet met opzet gebeurd. Mocht u het ongepast vinden dat uw eigen informatie/foto's/portretafbeeldingen op deze website worden vermeld of is er geen correcte bronvermelding naar uw informatie, contacteer dan gerardgielen@telenet.be met opgave van de betrokken schending van copyrights en de betrokken webpagina. De info zal dan zo snel mogelijk aangepast en/of verwijderd worden. We hopen op uw begrip bij een eventuele schending. Kennis is er om te delen, niet om te bezitten!

© This site is non commercial, only educational. All information is copyrighted from the original authors. If you find information or pictures on this site that are copyright to you, or that present you or relatives on the pictures and we have used them by accident without legal permission, please contact us immediately about the violation with link to the picture or webpage where you found it and the text or pictures will be removed asap. Contact gerardgielen@telenet.be in case. Thanks for your understanding for not respecting your privacy or copyrights by accident.Sharing knownledge is more important than possessing knowledge