Grootmoeders zijn oorzaak van monogamie

Sommigen blijven altijd single
Jeugd verkiest romantiek boven seks
Geschatte tijd om tekst te lezen:5 minu(u)t(en)

i-1329349_640
De meesten van ons zijn op zoek naar die ene ware. Het ideaal om onze enige echte grote liefde op een dag tegen het lijf te lopen, zit diep in de Westerse cultuur ingebakken. Monogamie is een norm die we met de paplepel ingegoten krijgen. Maar hoe monogaam is de mens nu eigenlijk?

Het antwoord op die vraag hangt – zoals zo vaak – af van de bril waarmee je kijkt. Voor een evolutiebioloog zijn we een merkwaardig monogame diersoort. Er zijn maar weinig dieren die het zo lang bij elkaar uithouden – zelfs als onze kinderen al lang het huis uit zijn, blijven mensen het bed delen met hun partner.

Een priester of relatietherapeut heeft echter heel ander perspectief. Zij worden regelmatig geconfronteerd met seks voor het huwelijk, overspel en scheiding. Ook eigenaars van bordelen en parenclubs zullen beamen dat het wel meevalt met de monogame mens.

De waarheid ligt – ook zoals zo vaak – ergens in het midden. Vergeleken met andere diersoorten zijn mensen verrassend monogaam, vergeleken met ons cultureel bepaald ideaal – in ieder geval onder christenen en in het westen – laat de monogamie nog wel eens te wensen over.

Wat is nu eigenlijk de aard van het beestje? Is de mens van nature monogaam? Volgens evolutiebiologen wel. Het gedrag van de mens is uniek: we vormen vaste paartjes en blijven in vergelijking met andere diersoorten uitzonderlijk lang bij elkaar. Eeuwige trouw is namelijk niet aan het dier besteed. Slechts 3% van de diersoorten vormt een vast paartje.

Evolutiebiologen kunnen dit verschil wel verklaren: de meeste dierenvrouwtjes kunnen hun kroost prima zonder hulp van papa grootbrengen. Maar een mensenkind kwam tienduizenden jaren geleden – voor de tijd van crèche en kinderbijslag – zo hulpeloos ter wereld dat het niet veel kans had om te overleven zonder steun van mama én papa. En dus heeft de natuur iets moois bedacht: verliefdheid, liefde en monogamie. Zo blijven mensenstelletjes lang genoeg bij elkaar om hun kinderen volwassen te zien worden – en zelfs om voor hun kleinkinderen te zorgen.

Seks is in dit hele evolutionaire verhaal onontbeerlijk. We hebben niet alleen seks om zwanger te raken, maar ook om bij elkaar te komen én te blijven. Na een vrijpartij komen er namelijk allerlei intimiteits- en liefdesstofjes in ons lichaam vrij, waardoor we van onze bedpartner blijven houden. Seks functioneert dus als sociale lijm.

De man is in de tijd van jagers en verzamelaars monogaam geworden door de invloed van grootmoeders op de evolutie van de mens. Dat staat in het wetenschappelijke tijdschrift PNAS, aldus ABC Science. Hoofdauteur Kirsten Hawkes gebruikte eerder onderzoek om de relatie tussen grootmoeders en de monogame man bloot te leggen.

Eerder onderzoek toonde aan dat wanneer grootmoeders op zoek gingen naar voedsel, hun dochters meer kinderen baarden dan gebruikelijk. Dit komt doordat zij zich niet meer hoefden te ontfermen over het vinden van etenswaar.

Het was in eerste instantie niet gangbaar dat een vrouw grootmoeder werd. Doordat grootmoeders hun dochters konden helpen om meer kinderen te baren, werden er meer kinderen geboren met genen om oud te worden. Waarom zijn mensen geneigd om een monogame relatie aan te gaan? Misschien heb je er nooit zo over nagedacht, maar het is een vraag die onderzoekers bezighoudt. En die onderzoekers hadden in antwoord op die vraag ook wel theorieën bedacht. Zo wordt gedacht dat stelletjes voortkwamen uit het feit dat de man ging jagen en de vrouw van voedsel voorzag en de vrouw in ruil daarvoor hem de vader van haar kinderen liet zijn. “Zodat de mannen nakomelingen hebben en hun genen kunnen doorgeven,” legt onderzoeker Kristen Hawkes uit. Maar Hawkes en haar collega’s vegen die theorie nu van tafel en komen met een nieuwe hypothese.

De grootmoeder-hypothese
Om te begrijpen wat de onderzoekers precies bedacht hebben, moeten we even terug in de tijd. Naar 1997/1998, toen Hawkes de grootmoeder-hypothese lanceerde. Deze hypothese kon verklaren waarom wij mensen – in vergelijking met bijvoorbeeld de chimpansee – relatief oud worden. Vrouwelijke chimpansees worden zelden ouder dan vijftig, terwijl vrouwen vaak nog decennia nadat ze niet langer vruchtbaar zijn, in leven zijn. En dat is best bijzonder. Want wat is het evolutionaire nut van zo’n hoge leeftijd als we niet meer in staat zijn om voor nageslacht te zorgen (het ultieme doel van de evolutie)? Volgens de grootmoeder-hypothese gingen oudere vrouwen op een gegeven moment helpen om de kinderen van hun dochter van voedsel te voorzien, waardoor die dochter sneller weer een volgend kind op de wereld kon zetten. En doordat de dochters van deze behulpzame vrouwen meer kinderen kregen, kwamen de genen die vrouwen aan een langere levensduur hielpen steeds vaker in de populatie voor en nam de levensduur toe.
“Het beschermen van de partner is een betere strategie voor mannen dan het zoeken van een aanvullende partner, omdat er zoveel andere mannen zijn”

In het nieuwe onderzoek laat Hawkes met computermodellen zien dat door de verhoogde levensverwachting er steeds meer vruchtbare mannen ten opzichte van vruchtbare vrouwen waren. Vrouwen werden namelijk vaker oud genoeg om in de menopauze te belanden.
Door de vernieuwde balans nam de concurrentie onder mannen toe, waardoor mannen eerder geneigd waren om bij dezelfde vrouw te blijven om kinderen mee te baren en op te voeden. De mens is de enige onder primaten en zoogdieren die niet alleen voor zichzelf voedsel verzamelt. Dit heeft dus veroorzaakt dat de mens in de hoogste mate monogaam geworden is.

Relatie
Maar hoe kunnen die grootmoeders het ontstaan van de monogame relaties verklaren? Daarvoor moeten we nog een stap verder gaan. Mensen werden dus steeds ouder, maar de vruchtbaarheid van de vrouwen kwam nog steeds rond 45 jaar tot een einde, terwijl de oudere mannen wel vruchtbaar waren. Het resultaat: er waren veel meer vruchtbare mannen dan vruchtbare vrouwen. En daarom was het zaak dat mannen zodra ze een vrouw hadden, deze vrouw beschermden tegen de competitie en een zogenoemde ‘pair bond’ vormden. “Een speciale en persistente relatie tussen een man en een vrouw,” legt Hawkes uit. En zo is dus te verklaren dat mannen een relatie aangaan met één partner in plaats van – zoals bijvoorbeeld chimpansees – met zoveel mogelijk verschillende vrouwen te paren. “Het beschermen van de partner is een betere strategie voor mannen dan het zoeken van een aanvullende partner, omdat er zoveel andere mannen zijn.”

Jongere vrouwen
Het onderzoek kan ook verklaren waarom mannen doorgaans op jonge vrouwen vallen. “De enige manier waarop je een vader kan worden is door met een vruchtbare vrouw – dat betekent: een jongere vrouw – te gaan. Dus mannen die een voorkeur hadden voor jongere vrouwen hadden een grotere kans om nageslacht te krijgen.”

De onderzoekers baseren hun conclusies op computersimulaties van de menselijke evoluties. Ze voerden 30 simulaties uit waarin grootmoeders de zorg voor hun kleinkinderen deels op zich namen en 30 simulaties waarin dat niet gebeurde. Wanneer er actieve grootmoeders in het spel waren, kwamen de simulaties sterker overeen met de situatie zoals die in werkelijkheid is.

Bronnen

http://www.abc.net.au/science/articles/2015/09/08/4307665.htm

https://www.csmonitor.com/Science/2015/0909/Where-did-monogamy-come-from-Could-we-owe-it-all-to-grandmas

Caroline Kraaijvanger http://www.scientias.nl/fijne-liefdesrelatie-hebben-we-te-da

http://www.nu.nl/wetenschap/4121450/man-monogaam-geworden-invloed-grootmoeders-evolutie.html

Kahliya Ronde http://www.kennislink.nl/publicaties/seks-met-maar-een-ander

 

© De copyrights van de hier weergegeven tekst(en)/foto's rusten bij de oorspronkelijke auteur(s). Geen overname tenzij met toestemming van de oorspronkelijke auteur(s). Vermelding op deze website is enkel om educatieve en/of wetenschappelijke redenen. Onderaan de informatie vindt u telkens zoveel mogelijk de originele bronnen voorzover ons bekend. Inden er auteursrechterlijke of privacyschendingen zijn, zijn die onvrijwillig door onbekendheid/onwetendheid en niet met opzet gebeurd. Mocht u het ongepast vinden dat uw eigen informatie/foto's/portretafbeeldingen op deze website worden vermeld of is er geen correcte bronvermelding naar uw informatie, contacteer dan gerardgielen@telenet.be met opgave van de betrokken schending van copyrights en de betrokken webpagina. De info zal dan zo snel mogelijk aangepast en/of verwijderd worden. We hopen op uw begrip bij een eventuele schending.

© This site is non commercial, only educational. All information is copyrighted from the original authors. If you find information or pictures on this site that are copyright to you, or that present you or relatives on the pictures and we have used them by accident without legal permission, please contact us immediately about the violation with link to the picture or webpage where you found it and the text or pictures will be removed asap. Contact gerardgielen@telenet.be in case. Thanks for your understanding for not respecting your privacy or copyrights by accident.

Ook interessant om te lezen!

Share