Schoonmoeders en echtscheiding

We zoeken op Tinder niet alleen naar seks
Minnaressenverdrijving is in China big business
family, portrait, smiling

fabiennefrancis (CC0), Pixabay

In alle culturen zijn schoonmoeders onderwerp van foute grappen. Hoe komen zij toch aan dat slechte imago? Adam en Eva hadden geluk: zij hadden geen schoonmoeder.

Moederdag is een traditie, maar schoonmoederdag  nergens gevierd.

Schoonfamilie is geen rechtstreekse familie en wie zich in het onderwerp verdiept kan er niet omheen: wereldwijd worden vooral schoonmoeders en schoondochters vijandig tegenover elkaar gezet. In overgeleverde verhalen, spreekwoorden en moppen wantrouwen ze elkaar als vreemdelingen die je bij voorkeur buiten de deur houdt. Op cartoons staat de heerszuchtige schoonmoeder tussen bruid en bruidegom in op de bruidstaart.

In de VS staat de schoonmoeder bovenaan het lijstje met oorzaken voor een echtscheiding. Uit Nederlands onderzoek blijkt dat 25% al stress krijgt als hun schoonmoeder mee aan tafel zit en dat 60% een kerstfeest op z’n eentje en dus zonder verplichtingen aan de schoonfamilie best wel fijn vindt. Mocht u trouwens denken dat het vooral mannen zijn die problemen hebben met dat ‘verplichte extraatje’ dat bij hun vrouw hoort: fout. ‘Schoonmoeder en schoondochter kun je samen koken, maar lekker wordt het nooit’, klinkt het in Frankrijk.

Ouders bepalen voor een groot deel de leefwereld waarin het kind opgroeit, en dit bepaalt ook het soort relatie met hun kind. Lang nadat een kind uit huis is gegaan, kunnen ouders hun invloed laten gelden. Want ook al zijn ze niet letterlijk aanwezig, ze zijn de grote schaduwfactor achter je partner. Is je relatie nog in de begintijd, dan zal de macht van de schoonmoeder nog niet zo opvallen. Maar in het hoofd van je partner speelt haar visie onbewust mee in zijn of haar partnerkeuze. Zo word je als partner steeds getoetst. Ben je wel geschikt, gedraag je je naar behoren, pas je in de familie, kan je partner met jou wel voor de dag komen?

Kritieken

Driekwart van de vrouwen klaagt over hun schoonmoeder wegens sterke kritiek op hun doen en laten. Vooral ongevraagde kritiek en bemoeizucht wordt niet gewaardeerd, zo ook het plotselinge en veelvuldige opdraven. Vaak ontstaan de irritaties door kritiek op de manier van opvoeden, het verwennen van de kleinkinderen en het in de watten leggen van de eigen zoon. Opvallend is dat vrouwen kritiek van hun eigen moeder vaak wel gewoon aanvaarden, maar de bemoeienissen van hun schoonmoeder haten. Toch bedoelen schoonmoeders het niet slecht en vinden zeker niet dat hun schoondochter verkeerd bezig is.

Schippers schreef een boek over het fenomeen. Het gaat vaak om beschermingsdrang en het niet kunnen loslaten.Blijkbaar is het loslaten van een zoon voor een moeder lastiger dan een dochter die het huis uit gaat. Familietherapeut Marion Eikelenboom: “In de puberteit trekken jongens veel meer naar hun moeder toe, terwijl meisjes, die sneller volwassen zijn, zich net tegen haar verzetten. Verschijnt er een andere vrouw op het toneel, dan wordt dat een concurrente. Schoondochters raken daardoor geïrriteerd en beginnen te twijfelen aan zichzelf.”

Trouw nooit met een vrouw met grote voeten

Mocht u trouwens denken dat het vooral mannen zijn die problemen hebben met dat ‘verplichte extraatje’ dat bij hun vrouw hoort: fout. ‘Schoonmoeder en schoondochter kun je samen koken, maar lekker wordt het nooit’, zeggen ze in Frankrijk. Het is één van de spreekwoorden die Mineke Schipper samenbracht in haar boek ‘Trouw nooit een vrouw met grote voeten’.

De professor interculturele literatuurwetenschap vond over de hele wereld verhalen, uitdrukkingen en moppen waarin schoonmoeders en schoondochters als vijanden tegenover elkaar staan. ‘De schoondochter zal van haar schoonmoeder houden op de dag dat steenkool wit wordt’, aldus de Arabieren.

Wetenschappers noemen het verwantschapsselectie. Dat houdt in dat je je eigen genetische lijn wil beschermen door de voorkeur te geven aan je bloedverwanten. Soms spreekt men ook over ‘de warme kant’ van de familie en ‘de koude kant’. We zijn het aardigst voor mensen met wie we een bloedband hebben en juist achterdochtig naar degenen die niet genetisch aan ons verwant zijn, maar wel invloed hebben op onze kinderen en kleinkinderen. Met als gevolg dat moeders en schoondochters al honderdduizenden jaren langzaam uit elkaar worden geduwd. Ze houden immers van dezelfde man en dat geeft gauw gekissebis.

 

Overleven

Onze primaire instincten zijn in de eerste plaats op overleven gericht; ze hebben zich ontwikkeld in de leefomgeving van voorouders die lang geleden leefden. Veel van onze onbewuste reacties en emoties gaan erop terug. Hoe zijn basale reacties van wat als eigen en wat als vreemd ervaren wordt te verklaren? En in hoeverre hebben ambivalente of negatieve gevoelens tegenover de schoonfamilie iets gemeen met gemengde gevoelens tegenover ‘de vreemdeling’?

De hechte band die moeders met hun kinderen opbouwen vanaf de tijd voor de geboorte maakt dat ze er nogal eens moeite mee hebben om hun kinderen los te laten, zeker als het aan een vreemde persoon is. .

De samenleving zet de moeder op een voetstuk voor het leven, maar opgroeiende kinderen gaan steeds meer hun eigen weg.

Loslaatmoment

Een onvermijdelijk loslaatmoment in het leven van ouders is de komst van schoondochters en schoonzonen. Misschien hebben moeders meer moeite met het loslaten van zonen dan van dochters, terwijl ook omgekeerd zonen vaak bijzonder aan hun moeders verknocht zijn. Volgens een Joods spreekwoord gaat een man zich pas na de dood van zijn moeder aan zijn vrouw hechten.

Hoe het in schoonfamilies toegaat, vertellen stereotiepe verhalen; maar ook hedendaagse moppen en cartoons over ideale moeders en kwaadaardige schoonmoeders of schoondochters (soms ook schoonzonen) vertellen dezelfde boodschap.

‘Vertrouw nooit op een mooie ochtend of op de glimlach van je schoonmoeder’ is Japans en in het Papiaments luidt de waarschuwing: ‘De vriendschap van een schoonmoeder is als droogte in het regenseizoen.’

Het zit kennelijk heel diep, dat wantrouwen. Van Griekenland tot Bolivia lijkt er niets zoets aan schoonmoeders, in Italië smaken ze naar bittere wortels, in Roemenië naar zure druiven en in India naar de bittere bladeren van de mangosaboom.

Volgens een Chileense overlevering heeft de beste schoonmoeder haar schoonzoon opgegeten. Deze en andere waarschuwingen maken duidelijk dat boosaardige schoonmoeders het effect van hun jaloezie vaak niet voorzien. De kannibalistische begeerte om schoonzoon of schoondochter aan zijn of haar eind te helpen kan faliekant anders uitpakken dan de schoonmoeder in gedachten had.

In de praktijk blijkt de destructieve denkwereld van de schoonmoeder juist haar eigen kind flink te beschadigen: ‘Terwijl ze knaagde aan haar schoondochter, verorberde ze haar zoon,’ aldus een Tsjetsjeense uitdrukking. In het Arabisch wordt mannen geadviseerd: ‘Zoekt je schoonmoeder ruzie, scheid dan van haar dochter.’

In alle werelddelen worden schoonmoeders dan ook geregeld dood gewenst: ze horen onder de groene zoden (Duits) of in de aarde thuis, net als maïs en bonen (Catalaans, Portugees en Spaans), net als cassave (Antigua). Of, in een even poëtische als treurige Perzische vergelijking: ‘De laatste adem van de schoonmoeder klinkt schoner dan het lied van de nachtegaal’.

Intussen staat de tijd nooit stil en op een dag wordt een schoondochter zelf schoonmoeder. Nieuwe schoonmoeders lijken gemakkelijk te vergeten dat ze zelf schoondochter geweest zijn. Sommige schijnen zelfs verlangend uit te kijken naar die tijd van ultieme genoegdoening. ‘Zodra de schoondochter zelf schoonmoeder wordt, is ze nog erger dan haar schoonmoeder was,’ sombert een Koreaans gezegde. Moeten we blijven ronddraaien in diezelfde fatale cirkel?

 

De concurrentiestrijd en het feit dat je in haar ogen niet voldoet leidt tot een eindeloze bemoeizucht. Ze komt te pas en te onpas over de vloer om je zoon te zien en om commentaar te geven op jouw levensstijl. Je zou voor minder van een verzuurde relatie spreken.

 

Oplossing: grenzen stellen

Wat kan je nu doen als je het vervelende gedrag van je schoonmoeder beu bent en je wil je eigen leven leiden en niet dat van je schoonouders? Stel samen met je partner grenzen op. Let er op dat deze niet te strikt zijn zodat men toch nog de band met de eigen ouders kan behouden.

  • Vertel niet alles over je privéleven. Het is normaal dat jij en je partner geheimen hebben. Hoe minder schoonmoeder weet, hoe minder ze zich kan bemoeien.
  • Betrek je schoonmoeder niet bij alle beslissingen die jullie nemen. Jullie hebben jullie eigen leven en moeten zelf kiezen welke weg jullie willen bewandelen.
  • Hulp of gunsten van je schoonmoeder zijn natuurlijk niet slecht, maar let er toch maar mee op. Hoe meer je toestaat dat ze eens een handje komt helpen, hoe meer ze binnendringt in je privéleven en privé-eigendom.
  • Voel je niet schuldig als je een keer overslaat om naar schoonmoeder te gaan.
  • Heeft ze weer eens kritiek, negeer het. Het heeft geen enkele zin om je daarover op te winden. Beantwoord haar kritiek met een glimlach en doe zoals jij denkt dat het moet.
  • Durf ook neen zeggen : ook al helpt schoonmoeder heel veel, materieel of financieel, bij oppas enz. Laat haar niet teveel in je leven binnendringen want voor je het weet, kan je ze niet meer losweken.
  • Ga niet te kort bijwonen, dat creëert vanzelf afstand.

Het cliché over de slechte relatie tussen schoonmoeder en –dochter berust dus wel op waarheid.  Gelukkig bestaan er ook vele goede relaties tussen schoonkinderen en hun schoonouders. Een goede relatie is mits wederzijds begrip en relativeringsvermogen nagenoeg voor iedereen bereikbaar. Ze kan zelfs een verrijking betekenen. Zo kan je als schoondochter van je schoonmoeder bepaalde dingen leren die je bij je eigen ouders nooit hebt gezien. Je kan oprecht geïnteresseerd zijn in elkaar en op die manier kan een mooie band ontstaan.

Bronnen

http://www.trouw.nl/tr/nl/4324/Nieuws/article/detail/4296333/2016/05/07/Schoonmoeder-blijft-een-vreemde.dhtml

http://www.hln.be/hln/nl/38/Familie/article/detail/3040127/2016/12/26/Stress-aan-de-feestdis-schoonmoeders-zijn-nergens-geliefd.dhtml

http://relatie.blog.nl/allemaal-familie/2016/12/26/waarom-schoonmoeder-wereldwijd-niet-geliefd-is

http://www.minekeschipper.nl/

http://mens-en-samenleving.infonu.nl/ouder-en-gezin/66211-schoonmoeder-de-bom-onder-je-relatie.html

http://www.infotalia.com/nld/psyche/familie/schoonfamilie/schoonfamilie_detail.asp?id=2832

https://www.altero.be/schoonmoeders-en-schoondochters-wat-loopt-er-zo-vaak-mis/

 

© De copyrights van de hier weergegeven tekst(en)/foto's rusten bij de oorspronkelijke auteur(s). Geen overname tenzij met toestemming van de oorspronkelijke auteur(s). Vermelding op deze website is enkel om educatieve en/of wetenschappelijke redenen (onderwijsdoeleinden). Deze website is niet commercieel, bevat geen reclame en heeft geen inkomsten. Onderaan de informatie vindt u telkens zoveel mogelijk de originele bronnen voorzover ons bekend. Inden er auteursrechterlijke of privacyschendingen zijn, zijn die onvrijwillig door onbekendheid/onwetendheid en niet met opzet gebeurd. Mocht u het ongepast vinden dat uw eigen informatie/foto's/portretafbeeldingen op deze website worden vermeld of is er geen correcte bronvermelding naar uw informatie, contacteer dan gerardgielen@telenet.be met opgave van de betrokken schending van copyrights en de betrokken webpagina. De info zal dan zo snel mogelijk aangepast en/of verwijderd worden. We hopen op uw begrip bij een eventuele schending. Kennis is er om te delen, niet om te bezitten!

© This site is non commercial, only educational. All information is copyrighted from the original authors. If you find information or pictures on this site that are copyright to you, or that present you or relatives on the pictures and we have used them by accident without legal permission, please contact us immediately about the violation with link to the picture or webpage where you found it and the text or pictures will be removed asap. Contact gerardgielen@telenet.be in case. Thanks for your understanding for not respecting your privacy or copyrights by accident.Sharing knownledge is more important than possessing knowledge