Sommige vrouwen met psychotische stoornissen zijn kwetsbaarder rond de tijd van menstruatie

Mannen en vrouwen hebben verschillende seksuele spijt
Schaamhaarverwijdering en impact op seksuele tevredenheid
Geschatte tijd om tekst te lezen: 4 minu(u)t(en)

Mothers on the Edge, een recente documentaire van Louis Theroux, vertelde de verhalen van vier nieuwe moeders die zijn opgenomen in gespecialiseerde instellingen voor geestelijke gezondheidszorg voor een reeks ernstige aandoeningen zoals angst, depressie en psychose – veroorzaakt door het recente moederschap. Thomas Reilly deed onderzoek hier naar.

Hormonale veranderingen die optreden bij de bevalling, de menopauze en de menstruatie kunnen symptomen van psychose teweegbrengen of verergeren. Niveauverschillen van ovariumhormonen in het bloed vallen in de dagen voorafgaand aan de menstruatie. Het kan deze prikkel zijn, vooral in oestrogeen, die de geestelijke gezondheid beïnvloedt. Een vergelijkbaar mechanisme kan verantwoordelijk zijn voor episoden van psychose na de menopauze en de bevalling.

Een verband tussen psychose en de menstruatiecyclus werd voor het eerst voorgesteld in de jaren 1800, met case-studies van vrouwen die maandelijkse psychotische episodes hadden en volledig herstel daartussenin. Sindsdien is waargenomen dat sommige vrouwen met psychotische stoornissen, zoals schizofrenie, slechter zijn in de dagen voorafgaand aan de menstruatie. Reilly zijn onderzoek, dat voor het eerst gegevens uit verschillende onderzoeken over dit onderwerp combineerde, bevestigt de waarneming.

Er is echter een gunstig effect van oestrogeen waarvan wordt aangenomen dat het resulteert in het ontwikkelen van psychotische stoornissen bij vrouwen op een iets latere leeftijd, gemiddeld vergeleken met mannen. Deze zogenaamde “oestrogeenbeschermingshypothese” werd voor het eerst voorgesteld door de Duitse psychiater Anita Riecher-Rössler in 1993.

Ondanks de wijdverspreide notie van psychose die wordt beïnvloed door de menstruatiecyclus, is dit nooit onderzocht door een meta-analyse, waarbij de resultaten van verschillende onderzoeken samen zijn gevoegd. Om dit aan te pakken, doorzocht Reilly de literatuur voor studies die fluctuaties van psychose meten in relatie tot de menstruatiecyclus. Hij was geïnteresseerd in de tijd van vijf dagen voorafgaand aan menstruatiebloedingen tot vijf dagen na het combineren van de resultaten van studies waar mogelijk.

Deze studie, gepubliceerd in Schizophrenia Bulletin, toonde een verhoogde frequentie van psychiatrische opnames bij vrouwen rond de tijd van menstruatie – anderhalf keer meer dan verwacht als de opnames gelijkmatig over de cyclus verdeeld waren. Dit was gebaseerd op de resultaten van 11 onderzoeken met in totaal 742 vrouwen met een psychose.

Hij heeft ook gekeken of symptomen van psychose, gemeten met een beoordelingsschaal, verslechterden in de dagen voorafgaand aan en na de menstruatie. Hoewel hij deze gegevens niet kon bundelen omdat de studiemethoden te verschillend waren, vertoonden vier van de zes studies die de symptomen van psychose hadden gemeten, op dit moment een verslechtering. Slechts twee studies stelden vrouwen met psychose rechtstreeks de vraag of hun ziekte werd beïnvloed door hun menstruatiecyclus: 20% tot 32% zei dat dat zo was. Als er geen subjectief effect zou zijn, zou men verwachten dat dat getal bijna nul is. Dit suggereert dat de menstruatiecyclus een subgroep van vrouwen kan treffen in plaats van al diegenen die gediagnosticeerd zijn met een psychotische stoornis.

Meta-analyses  zijn vaak de eerste stap om duidelijker te achterhalen wat voor bewijs er beschikbaar is over een onderwerp en waar er lacunes zijn in het onderzoek. En net als bij alle onderzoeken waren er beperkingen.  Er was geen gestandaardiseerde manier om de fase van de menstruatiecyclus vast te leggen. Dit kwam omdat de onderzoeken waar Reilly naar keek meestal vrouwen onderzocht die zelf rapporteerden over hun laatste menstruatie, wat, zoals bij alle zelfrapportage, onbetrouwbaar kan zijn. De meeste van de onderzoeken die hij had bekeken, omvatten geen vrouwen met onregelmatige cycli. Dit is problematisch omdat tot 40% van de vrouwen met psychose geen regelmatige cycli hebben. Een andere moeilijkheid is dat veel antipsychotica de menstruatiecyclus als bijwerking onderdrukken. Idealiter zou het het beste zijn om deelnemers te bestuderen die geen medicatie gebruiken.

Wat betekent dit voor vrouwen met een psychose?

Zelfs met deze beperkingen in gedachten, geeft dit onderzoek bewijs voor een verslechtering van psychotische ziektes in de dagen voorafgaand aan en dagen na de menstruatie. Dit is het duidelijkst wanneer objectieve maatregelen zoals ziekenhuisopnamen worden gecombineerd over een aantal onderzoeken. Men weet echter niet of er een subgroep is van vrouwen met psychose die bijzonder kwetsbaar zijn voor de cyclische effecten van ovariumhormonen.

Het identificeren van vrouwen die in het bijzonder last hebben van menstruatiefluctuaties kan leiden tot beter zelfmanagement. Er zijn bestaande behandelingen voor het reguleren van menstruatiecycli (bijvoorbeeld bij vrouwen met ernstige premenstruele spanning of premenstruele dysforie), terwijl behandelingen gericht op oestrogeen veelbelovend zijn bij vrouwen met schizofrenie.

Het is niet duidelijk of deze bevindingen specifiek zijn voor psychose of dat ze van toepassing zijn op andere psychische stoornissen. Een eerdere studie suggereerde dat vele maten van psychische aandoeningen, waaronder zelfmoord, slechter zijn rond de menstruatie, ongeacht de psychiatrische diagnose. Er is goede reden om te vermoeden dat sommige vrouwen met een bipolaire stoornis en een emotioneel instabiele persoonlijkheidsstoornis een verslechterende symptoom hebben.

Deze bevindingen Van Reilly ondersteunen de lang bestaande hypothese dat er sprake is van een menstruele exacerbatie van psychose. Er is nu meer werk nodig om vast te stellen hoe we vrouwen kunnen identificeren en ondersteunen wiens ziekten bijzonder gevoelig kunnen zijn voor hormonale schommelingen.

Thomas Reilly
Specialist Registrar in Psychiatry, King’s College London

Bronnen

http://theconversation.com/some-women-with-psychotic-disorders-are-more-vulnerable-around-the-time-of-menstruation-our-analysis-suggests-114935

© De copyrights van de hier weergegeven tekst(en)/foto's rusten bij de oorspronkelijke auteur(s). Geen overname tenzij met toestemming van de oorspronkelijke auteur(s). Vermelding op deze website is enkel om educatieve en/of wetenschappelijke redenen. Onderaan de informatie vindt u telkens zoveel mogelijk de originele bronnen voorzover ons bekend. Inden er auteursrechterlijke of privacyschendingen zijn, zijn die onvrijwillig door onbekendheid/onwetendheid en niet met opzet gebeurd. Mocht u het ongepast vinden dat uw eigen informatie/foto's/portretafbeeldingen op deze website worden vermeld of is er geen correcte bronvermelding naar uw informatie, contacteer dan gerardgielen@telenet.be met opgave van de betrokken schending van copyrights en de betrokken webpagina. De info zal dan zo snel mogelijk aangepast en/of verwijderd worden. We hopen op uw begrip bij een eventuele schending.

© This site is non commercial, only educational. All information is copyrighted from the original authors. If you find information or pictures on this site that are copyright to you, or that present you or relatives on the pictures and we have used them by accident without legal permission, please contact us immediately about the violation with link to the picture or webpage where you found it and the text or pictures will be removed asap. Contact gerardgielen@telenet.be in case. Thanks for your understanding for not respecting your privacy or copyrights by accident.

Print Friendly, PDF & Email