Meisjes met lichte verstandelijke beperking hebben te romantisch beeld van moederschap

Sociale netwerkgebruikers leven langer
Helft Vlaamse tienermeisjes had al 'negatieve ervaring' op internet

Photo by Kelly Sikkema

Jonge vrouwen met een licht verstandelijke beperking die als tiener moeder werden, waren in veel gevallen niet bewust bezig de zwangerschap te voorkomen. Ze hadden een latente maar soms ook actieve kinderwens. Ze wilden toch ooit moeder worden.

Dit blijkt uit een onderzoek in het kader van het programma ‘Versterking preventie ongewenste tienerzwangerschap’, uitgevoerd door Rutgers en Fiom. Doel van het kwalitatieve onderzoek was de ervaringen van deze meisjes en hun behoeften aan informatie en begeleiding in kaart te brengen.

Factoren in de aanloop naar zwangerschap

Meisjes met een licht verstandelijke beperking hebben veelal een beperkt toekomstperspectief waarin opleiding en werk vaak minder belangrijk zijn. Ze zijn veelal niet bezig zijn met het voorkomen van een zwangerschap. De kennis over de werking van het eigen lichaam, seksualiteit en anticonceptie schiet tekort en ze hebben er soms onjuiste ideeën over. Een deel van de meisjes heeft onstabiele en korte relaties met jongens of mannen, een ander deel wil zich juist graag settelen en stelt zich afhankelijk op in de relatie

Zwanger, en dan?

De zwangerschap komt voor de meeste meisjes uit het onderzoek onverwacht, maar ze geven aan er blij mee te zijn. Er is meestal weinig twijfel. Ze willen de zwangerschap uitdragen en een kind krijgen,  en hebben hier een romantisch en niet realistisch beeld bij. Het lijkt ze gezellig en fijn om iemand te hebben om van te houden en die van hen houdt. De geïnterviewde meisjes hebben bijna allemaal de zwangerschap uitgedragen. Abortus werd alleen soms overwogen door meisjes die in een slechte relatie zitten of die geen partner hebben. Soms is abortus ook geen optie meer, omdat het meisje de zwangerschap pas heel laat ontdekte of het een hele tijd heeft ontkend. Een keuzeproces ontstond alleen in die gevallen waarin er vanuit de omgeving andere opties werden aangedragen.

Betere voorlichting nodig

Kenmerkend voor meiden met licht verstandelijke beperking is dat ze moeite hebben met het herkennen en communiceren van hun wensen en grenzen, informatie vaak letterlijk nemen, niet goed kunnen plannen en niet goed kunnen reflecteren op situaties. Daarom is goede aangepaste seksuele voorlichting nodig, waarin bijvoorbeeld veel gebruik wordt gemaakt van herhaling van informatie. Nu is de voorlichting aan deze meisjes te beperkt, sluit niet goed aan en beklijft onvoldoende. Naast relaties, seksualiteit, (duurzame) anticonceptie moet er in de voorlichting aan meisjes met een licht verstandelijke beperking aandacht zijn voor de randvoorwaarden van goed ouderschap en de timing van het starten van een gezin.

Begeleiding bij keuze en ouderschap

Licht verstandelijk beperkte meisjes die ongepland zwanger raken moeten beter begeleid worden. Ze zijn gewend om zich afhankelijk op te stellen en anderen beslissingen te laten nemen. Maar soms krijgen ze vanwege een problematische thuissituatie of zwak sociaal milieu, onvoldoende steun uit hun omgeving.
Professionals zien dat het krijgen van een kind soms een positief effect heeft op de meisjes; ze krijgen hierdoor een duidelijker toekomstperspectief en gaan beter voor zichzelf zorgen. Maar deze meisjes hebben daarbij wel extra ondersteuning nodig, bijvoorbeeld bij het regelen van praktische zaken als inkomen, een woning, het creëren van een stabiele levenssituatie en bij de opvoeding. Deze meisjes gaan zelf nauwelijks op zoek naar hulp, dus begeleiders/professionals moeten hulp actief aanbieden aan deze groep meisjes.

Over het onderzoek

Er zijn 18 diepte-interviews gevoerd met meisjes met een licht verstandelijke beperking (IQ van 50-85) die voor hun twintigste jaar zwanger zijn geworden. Ze kwamen veelal uit een zwak sociaal milieu en hebben bijna allemaal ervaring met de hulpverlening (vanwege de gezinssituatie, verstandelijke beperking of zwangerschap). Daarnaast is gesproken met 15 professionals die met deze meisjes in aanraking komen, waaronder begeleiders, preventiemedewerkers, teamleiders in een moeder & kind huis, jeugdzorgmedewerkers en abortusartsen. De meisjes in het onderzoek zijn geworven via zorg- en onderwijsprofessionals.

Meisjes die een abortus hebben gehad zijn onderbelicht gebleven in dit onderzoek, omdat ze zeer moeilijk te vinden waren of door professionals te kwetsbaar werden gevonden voor deelname aan het onderzoek. Dat laatste geldt ook voor meisjes uit multi-problemgezinnen. De onderzoeksgroep betreft dus een selectieve groep. Het is niet duidelijk hoeveel tienerzwangerschappen en abortussen plaatsvinden bij meisjes met een licht verstandelijke beperking, dat wordt niet geregistreerd.

Het onderzoek ‘Gewoon gezellig, met zo’n buik’ is onderdeel van het driejarig programma ‘Versterking preventie ongewenste tienerzwangerschap’, dat door Rutgers, Soa Aids Nederland en Fiom uitgevoerd wordt, gefinancierd door het ministerie van VWS. Het programma geeft een extra impuls aan de verbetering van preventie bij ongewenste tienerzwangerschap en keuzehulp in Nederland.

Lees hier het volledige rapport ‘Gezellig met zo’n buik’

Eerder deden Rutgers en Fiom onderzoek onder meisjes zonder verstandelijke beperking die als tiener zwanger werden: ‘In één klap volwassen’.

Lees hier het rapport ‘In een klap volwassen’

Bronnen

http://www.rutgers.nl/nieuws-opinie/nieuwsarchief/persbericht-meiden-met-lichte-verstandelijke-beperking-hebben-te

© De copyrights van de hier weergegeven tekst(en)/foto's rusten bij de oorspronkelijke auteur(s). Geen overname tenzij met toestemming van de oorspronkelijke auteur(s). Vermelding op deze website is enkel om educatieve en/of wetenschappelijke redenen (onderwijsdoeleinden). Deze website is niet commercieel, bevat geen reclame en heeft geen inkomsten. Onderaan de informatie vindt u telkens zoveel mogelijk de originele bronnen voorzover ons bekend. Inden er auteursrechterlijke of privacyschendingen zijn, zijn die onvrijwillig door onbekendheid/onwetendheid en niet met opzet gebeurd. Mocht u het ongepast vinden dat uw eigen informatie/foto's/portretafbeeldingen op deze website worden vermeld of is er geen correcte bronvermelding naar uw informatie, contacteer dan gerardgielen@telenet.be met opgave van de betrokken schending van copyrights en de betrokken webpagina. De info zal dan zo snel mogelijk aangepast en/of verwijderd worden. We hopen op uw begrip bij een eventuele schending. Kennis is er om te delen, niet om te bezitten!

© This site is non commercial, only educational. All information is copyrighted from the original authors. If you find information or pictures on this site that are copyright to you, or that present you or relatives on the pictures and we have used them by accident without legal permission, please contact us immediately about the violation with link to the picture or webpage where you found it and the text or pictures will be removed asap. Contact gerardgielen@telenet.be in case. Thanks for your understanding for not respecting your privacy or copyrights by accident.Sharing knownledge is more important than possessing knowledge