Als Amor de draad kwijt geraakt

Grijze goesting
Erectiestoornissen verhelpen met oefeningen

stevepb / Pixabay

Volgens een bericht in De Standaard (28 augustus 2018) zouden er 40% meer mensen met dementie zijn in 2035, een stijging met 42.7%. Dat blijkt uit de prognoses van de Alzheimer Liga en het Expertisecentrum Dementie. De thematiek van het boek zal bijgevolg als maar meer op de voorgrond komen.

Seks bij dementie?

Seksualiteit en intimiteit zijn onlosmakelijk verbonden met het leven. Deze begrippen evolueren mee met de unieke levensloop en komen op verschillende manieren tot uiting. Maar wat gebeurt er met seksualiteit en intimiteit bij iemand die met dementie wordt geconfronteerd? Wat als Amor de draad kwijtgeraakt?

Wat betekent dit voor de naaste omgeving en hoe gaan hulpverleners hier mee om.
Door enkele medewerkers van het Expertisecentrum Dementie Paradox werd een eerlijke inspanning gedaan om dit moeilijke thema in een thematisch boek weer te geven. Men probeert het kwetsbare taboeonderwerp bespreekbaar te maken en men geeft vanuit een heel brede invalshoek dieper inzicht in de dynamiek van seksualiteit en intimiteit bij personen met dementie.

Roze ouderen

Het boek geeft eerst algemene kaders waarbij de betekenis van begrippen als seksualiteit, intimiteit en integriteit afgebakend worden. Belangrijk aspect daarbij is wederzijdse toestemming tot seks. Vervolgens kijkt men naar hoe seksualiteit evolueert als men ouder wordt zowel naar lichamelijke als psychosociale veranderingen en hoe zowel de maatschappij maar ook de hulpverlening daar naar kijkt. Interessant in het boek dat het niet blijft bij de heteroseksuele relaties maar dat ook aandacht gaat naar de ‘roze’ ouderen, namelijk holebi’s en hoe zij zich voelen in de ouderenzorg.
In een volgende stap zoomt men verder in op de kenmerken van dementie en de invloed ervan op seksualiteit en intimiteit.

Wat is de invloed daarvan zowel op de partner, de mantelzorger, de omgeving en hoe gaan alle betrokkenen om met de verandering in de zoektocht naar een nieuw evenwicht in de relatie. Verwerken van dementie door de partner is een proces van vallen en opstaan en verloopt in verschillende fasen met uiteindelijke berusten in de beperkingen. Zowel de invalshoek met hulp in huis als verblijf in een WZC (woonzorgcentrum) wordt bekeken. Zo is privacy en integriteit een belangrijk aandachtspunt.

Geen taboes

Het boek gaat geen taboes uit de weg. Wat als de gezonde partner een relatie aangaat met een andere persoon omdat die bijvoorbeeld bepaalde zaken van een intieme seksuele relatie mist. Zeker de praktische scheiding door verblijf in een WZC schept zowel fysieke als mentale ruimte. Maar ook de persoon met dementie kan in het WZC een nieuwe relatie aangaan. Dat kan gewenst maar ook storend overkomen. Nog moeilijker is als de andere betrokkene ook dementerend is.
In hoofdstuk 3 staat men stil bij het geven van toestemming tot seksuele activiteit door personen met dementie. Een breed antropologisch denkkader geeft de aanzet om te komen tot een raamwerk dat houvast kan bieden om keuzes te maken.
Hoofdstuk 4 reikt hulpverleners concrete handvatten en een stappenplan om te zoeken naar een waarden-volle aanpak in de omgang met seksualiteit en intimiteit bij dementie.
Zowel personen met dementie, mantelzorgers, hulpverleners en andere betrokkenen kunnen op grenzen stoten inzake seksualiteit en intimiteit. In hoofdstuk 5 gaat men daarom uitvoerig in op seksueel grensoverschrijdend gedrag en hoe daar best omzichtig mee omgaan. Dat kan gaan van de omgeving aan te passen tot medicamenteuze tips.
Nood aan opleiding en intervisie
Het boek sluit af met een hoofdstuk rond het ontwikkelen van een kwaliteitsvol seksualiteitsbeleid dat gestoeld is op verschillende domeinen. Daar is o.a. ook aandacht voor veiligheidsaspecten, nood aan opleiding en groepsintervisie van hulpverleners.
Wat het boek interessant maakt is, dat er vanuit diverse invalshoeken en met een brede kijk naar de thematiek wordt gekeken en dat taboes niet uit de weg worden gegaan. Zo wordt o.a. op blz 127 de mogelijkheid tot inschakelen van seksuele dienstverleners besproken. Vaak worden meerdere oplossingen aangereikt en wordt de partner of de hulpverlener uitgedaagd om zelf keuzes te maken in alle zich mogelijk aandienende situaties inzake seksualiteit en intimiteit.

Het boek wordt geïllustreerd met veel concrete en herkenbare casussen die de theorie inzichtelijk maken. Het boek is vooral bedoeld voor professionele hulpverleners, mantelzorgers en andere geïnteresseerden. Alle inhouden zijn wetenschappelijk onderbouwd en er wordt voortdurend verwezen naar correcte literatuurbronnen. Achteraan staan nog extra informatiebronnen opgesomd. Als naslagwerk kan het bijvoorbeeld ook door studenten gebruikt worden.

Geen pasklare antwoorden

Achterliggend idee is dat seks bij dementie niet uitgesloten wordt en dat men op zoek moet gaan hoe dit binnen de grenzen van de relatie, de hulpverlening en de verzorging een plaats kan krijgen. Belangrijk is dat elke situatie uniek is en dat er geen pasklare antwoorden zijn die voor iedere persoon en partner van persoon met dementie van toepassing kan zijn. De auteurs geven zelf aan dat de handvatten en stappenplannen die het boek aanreikt, een raamwerk zijn en niet verengd mogen worden tot procedures, net zomin als het aandacht hebben voor seksualiteit en intimiteit bij personen met dementie gelijkgeschakeld mag worden met seksueel grensoverschrijdend gedrag. Het thema moet steeds benaderd worden vanuit deskundige en geëngageerde inzichten en vanuit een referentiekader dat ruimer reikt dan louter het rationele.

Het boek is zeer uitgebreid en omvattend. Alle aspecten die met seksualiteit en dementie te maken hebben komen aan bod. Het boek prikkelt, stimuleert en ondersteunt.
Enige minpuntje is de kleine druk (lettertype) en de kleine regelafstand. Zo heeft men wellicht het boek in volume wat kunnen beperken maar voor wie niet zo’n goede ogen heeft, leest het iets minder aangenaam.
Het boek is zeker een standaardwerk dat toonaangevend is in de hele thematiek rond seksualiteit en intimiteit in relatie tot dementie.

Frederix, N., Boerjan, S., Verelst , C. (2017).  Als Amor de draad kwijtgeraakt. Over seksualiteit en intimiteit bij personen met dementie.  Leuven-Den Haag : Acco (164 blz) ISBN 978-94-6344-241-1

Gerard Gielen

Bron

https://sociaal.net/boek/als-amor-de-draad-kwijtraakt/

© De copyrights van de hier weergegeven tekst(en)/foto's rusten bij de oorspronkelijke auteur(s). Geen overname tenzij met toestemming van de oorspronkelijke auteur(s). Vermelding op deze website is enkel om educatieve en/of wetenschappelijke redenen. Onderaan de informatie vindt u telkens zoveel mogelijk de originele bronnen voorzover ons bekend. Inden er auteursrechterlijke of privacyschendingen zijn, zijn die onvrijwillig door onbekendheid/onwetendheid en niet met opzet gebeurd. Mocht u het ongepast vinden dat uw eigen informatie/foto's/portretafbeeldingen op deze website worden vermeld of is er geen correcte bronvermelding naar uw informatie, contacteer dan gerardgielen@telenet.be met opgave van de betrokken schending van copyrights en de betrokken webpagina. De info zal dan zo snel mogelijk aangepast en/of verwijderd worden. We hopen op uw begrip bij een eventuele schending.

© This site is non commercial, only educational. All information is copyrighted from the original authors. If you find information or pictures on this site that are copyright to you, or that present you or relatives on the pictures and we have used them by accident without legal permission, please contact us immediately about the violation with link to the picture or webpage where you found it and the text or pictures will be removed asap. Contact gerardgielen@telenet.be in case. Thanks for your understanding for not respecting your privacy or copyrights by accident.

Print Friendly, PDF & Email